Od 15 kwietnia 2016 roku prawo do wyłącznego posługiwania się przez uprawnionego znakiem towarowym może okazać się iluzoryczne. Dotychczas, zgodnie z ustawą Prawo własności przemysłowej uprawniony do znaku towarowego nabywał prawo do wyłącznego posługiwania się nim, w działalności zawodowej i zarobkowej, na obszarze RP. Na czym więc polega iluzoryczność?

Urząd zarejestruje znak kolizyjny

Nowelizacja PWP opublikowana w Dzienniku Ustaw w dniu 14.10.2015 zniosła dotychczasowy system badawczy i wprowadziła tzw. system sprzeciwowy. Dotychczasowa praktyka Urzędu, polegająca na szczegółowym badaniu każdego nowego zgłoszenia znaku towarowego, również pod kątem ewentualnego naruszenia praw osób trzecich posiadających uprawnienie do wcześniejszego znaku towarowego, została ograniczona do badania formalno-prawnego. W praktyce oznacza to, że Urząd nie bada już czy nowe zgłoszenie jest podobne (lub identyczne) do znaku wcześniejszego. Jeżeli zgłoszenie zostanie prawidłowo wniesione i opłacone, a jednocześnie nie występują bezwzględne przesłanki odmowy udzielenia ochrony, wówczas Urząd wydaje decyzję o udzieleniu prawa ochronnego. Może to zatem oznaczać, że Urząd udzieli ochrony na znak towarowy podobny lub nawet identyczny ze znakiem wcześniejszym, chronionym na rzecz podmiotu trzeciego. Co istotne, w toku postępowania Urząd nie informuje uprawnionych do wcześniejszych znaków towarowych o wpłynięciu nowego zgłoszenia znaku towarowego, mogącego stanowić kolizję z ich prawami. Czy można skutecznie temu przeciwdziałać? Oczywiście tak.

Sprzeciw jak to działa?

Informacja o każdym nowym zgłoszeniu znaku towarowego jest publikowana przez Urząd Patentowy RP w wydawnictwie urzędowym tj. Biuletynie Urzędu Patentowego. Co ważne, od dnia publikacji informacji o nowym zgłoszeniu, w terminie 3 miesięcy, osoba trzecia może złożyć oficjalny sprzeciw. Jeżeli sprzeciw zostanie uznany przez Urząd za zasadny, wydana zostanie decyzja o odmowie udzielenia ochrony.

Przykład: Spółka Nowak i Syn Sp. j., uzyskała w dniu 01.04.2009 ochronę na znak towarowy ABC w zakresie produkcji mebli biurowych. W dniu 01.02.2017 do Urzędu wpłynęło zgłoszenie spółki Meble Sp. z o.o. o udzielenie ochrony na znak towarowy ABC w zakresie produkcji mebli biurowych. W dniu 01.04.2017 Urząd Patentowy RP opublikował informacje o tym zgłoszeniu w Biuletynie. Spółka Nowak i Syn złożyła w dniu 10.05.2017 sprzeciw wobec zgłoszenia znaku towarowego ABC, argumentując iż posiada wcześniejsze prawo do identycznego znaku, chronionego w zakresie identycznych produktów. Po rozpatrzeniu sprzeciwu, Urząd wydał decyzję, odmawiając zgłaszającemu Meble Sp. z o.o. udzielenia ochrony na znak towarowy ABC.

Z powyższego przykładu widać wyraźnie, że złożenie sprzeciwu może być skutecznym narzędziem przed udzielaniem przez Urząd Patentowy praw ochronnych na znaki podobne lub wręcz identyczne ze znakami wcześniejszymi, a tym samym przed tzw. rozmywaniem siły marki. Znak towarowy jest bowiem tym silniejszy, im bardziej kojarzony jest przez odbiorców z konkretnym przedsiębiorcą, jego produktami lub usługami. Ustawowa wyłączność posługiwania się znakiem przez uprawnionego jest zatem warunkiem niezbędnym dla budowania siły marki.

Monitoring – niezbędne narzędzie ochrony

Jak już wspomniałem, sprzeciw wobec nowego zgłoszenia musi zostać złożony w ściśle określonym terminie tj. w ciągu 3 miesięcy od daty publikacji. Co ważne, termin ten nie może zostać przedłużony. Istotne jest zatem aby monitorować w sposób stały wszystkie nowe zgłoszenia znaków towarowych wpływające do Urzędu Patentowego RP. Dotyczy to zarówno zgłoszeń w trybie krajowym, jak i wniosków o uznanie skutków rejestracji międzynarodowej na obszarze RP. Zadanie to może okazać się jednak niełatwe, biorąc pod uwagę rosnącą ilość zgłoszeń wpływających do Urzędu Patentowego w Warszawie. W każdym tygodniu bowiem Urząd publikuje informacje o ok. 400 nowych znakach towarowych. Daje to łączną ilość około 20 tysięcy nowych znaków towarowych rocznie.

W związku z powyższym warto rozważyć powierzenie stałego monitoringu znaków towarowych profesjonalnej kancelarii patentowej. (przeczytaj więcej o usłudze monitoringu znaków towarowych) Usługa polega na stałym weryfikowaniu wszystkich nowych zgłoszeń, w tym analizowaniu ich pod kątem podobieństwa ze znakami monitorowanymi, a w razie konfliktu, informowaniu o możliwości złożenia sprzeciwu. Przedsiębiorca nie musi zatem samodzielnie analizować tysięcy znaków towarowych, oceniać stopnia ich podobieństwa oraz innych przesłanek wystąpienia ze sprzeciwem.

Działania konkurencji pod kontrolą

Usługa monitoringu nowych znaków towarowych równie chętnie wykorzystywana jest przez przedsiębiorców w celu stałego kontrolowania działań konkurencji. Może bowiem dotyczyć nie tylko nowych znaków podobnych do wcześniej chronionych oznaczeń, ale także wszystkich nowych zgłoszeń dokonanych przez dany podmiot (konkurenta na rynku) bądź wszystkich znaków zgłaszanych w zakresie danych produktów lub usług. Monitoring stanowi zatem niezwykle cenne źródło informacji, nie tylko prawnej ale również marketingowej. Warto pamiętać, że coraz więcej firm w Polsce zaczyna proces wprowadzania nowego produktu na rynek m.in. od uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy.

Szybciej, taniej, ale niekoniecznie lepiej

Jednym z celów wspomnianej nowelizacji PWP było zwiększenie konkurencyjności Urzędu Patentowego RP, poprzez przyspieszenie i uproszczenie postępowań oraz obniżenie ich kosztów. Z perspektywy roku od wejścia w życie w/w przepisów, mimo iż cel ów zasadniczo został osiągnięty, trudno oprzeć się wrażeniu, że ustawodawca wylał przysłowiowe dziecko z kąpielą zmuszając właścicieli wcześniejszych znaków towarowych do podejmowania dodatkowego wysiłku w celu zapewnienia ustawowej wyłączności  posługiwania się posiadanymi prawami.